- Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi Sosyal Bina B Blok
- koutto@koutto.com
Adres
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi Sosyal Bina B Blok
Telefon
02623033887
koutto@koutto.com
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi Sosyal Bina B Blok
02623033887
koutto@koutto.com
Küresel ekonomi politikalarının temel ekseni, yirminci yüzyılın son çeyreğinden itibaren sürdürülebilirlik ve iklim değişikliği ile mücadele odağında köklü bir değişim içerisine girmiştir. Özellikle 2000’li yılların başından itibaren daha belirgin hale gelen ekolojik krizler, doğal kaynakların tükenme hızı ve karbon emisyonlarının atmosfer üzerindeki geri dönülemez etkileri, sanayi üretim modellerinin yeniden kurgulanmasını bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu değişim dalgasının en somut ve bağlayıcı yansıması olan Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM), Türkiye gibi ihracatının %50’den fazlasını Avrupa Birliği pazarına gerçekleştiren ülkeler için sadece bir çevre politikası değil, aynı zamanda bir dış ticaret ve uluslararası rekabet meselesidir. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Yeşil Dönüşüm Programı (YDP), Türk sanayisinin bu yeni küresel ekonomik düzene uyum sağlamasını, doğal kaynakları koruyan, döngüsel ekonomi prensiplerini içselleştiren ve düşük karbonlu üretimi standart hale getiren bir dönüşüm sürecini desteklemek amacıyla tasarlanmıştır.
Yeşil Dönüşüm Programı, Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi ve Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2021) ile uyumlu olarak, imalat sanayi tesislerinde kaynak verimliliğini artırmayı ve karbon salımını minimize etmeyi hedefleyen bütüncül bir destek mekanizmasıdır. Programın temel felsefesi, sanayi tesislerinin mevcut yapılarını "Yeşil Dönüşüm Merkezi" unvanı ile tescillenecek birer sürdürülebilirlik üssüne dönüştürmektir. Bu vizyon, işletmelerin sadece kısa vadeli makine alımlarını değil, toplamda en az beş yıllık bir perspektifi içeren orta ve uzun vadeli stratejik planlamalarını teşvik etmektedir.
Programın ana ekseni, doğal kaynakları korurken ekonomik büyümenin devamlılığını sağlamak üzerine kuruludur. İklim hedeflerine katkı sağlayan, su ve hammadde verimliliğini önceleyen yatırımlar, 9903 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar çerçevesinde desteklenmektedir. Bu kapsamda programın amaçları; Türk sanayisinin rekabetçiliğini korumak, Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması'ndan (SKDM) kaynaklanabilecek finansal yükleri azaltmak ve yeşil finansman olanaklarından yararlanabilecek nitelikli yatırım portföyleri oluşturmaktır.
Yeşil Dönüşüm Programı, Türkiye’deki mevcut yatırım teşvik sistemine entegre edilmiş bir yapıya sahiptir. Program kapsamındaki yatırımlar, yatırımın büyüklüğüne ve teknolojik derinliğine bağlı olarak Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi ve Stratejik Hamle Programı olmak üzere iki ana sistem üzerinden değerlendirilmektedir. Desteklerin hukuki zeminini 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar oluşturmaktadır.
Yatırımcıların bu programdan yararlanabilmesi için belirlenen asgari sabit yatırım tutarları, dahil edilecekleri teşvik kategorisini de tayin etmektedir.
Programın uygulama usul ve esasları uyarınca, mevcut tesislere yapılacak yeşil dönüşüm odaklı ilaveler dışındaki komple yeni yatırımlar kapsam dışında bırakılmıştır. Başvurular, herhangi bir zaman kısıtı olmaksızın sürekli açık olan bir çağrı sistemiyle yürütülür.
Program kapsamında sunulan destekler, yatırımın sermaye maliyetini düşürmeye, operasyonel karlılığı artırmaya ve istihdam yükünü hafifletmeye odaklanmaktadır. Bu unsurlar, vergi istisnaları, indirimleri ve doğrudan finansal katkılar olarak üç ana grupta toplanabilir.
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında gerçekleştirilen alımlar için sağlanan temel muafiyetler, yatırımın ilk kurulum maliyetlerinde ciddi bir tasarruf sağlamaktadır. Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası ile yurt içinden ve dışından temin edilen makine-teçhizat için vergi ödenmezken, Gümrük Vergisi muafiyeti ile ithal ekipmanlarda maliyet avantajı maksimize edilmektedir.
Vergi indirimi desteği kapsamında ise, Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi'nde yatırıma katkı oranı %30, Stratejik Hamle Programı'nda ise %40 olarak uygulanmaktadır. Her iki kategoride de vergi indirim oranı %60 olarak belirlenmiş olup; bu destek, yatırım için öngörülen katkı tutarına ulaşıncaya kadar ödenecek kurumlar veya gelir vergisinin indirimli uygulanmasını sağlar.
Yatırımın finansmanında kullanılan krediler için sağlanan faiz desteği, finansman maliyetlerinin yönetiminde hayati önem taşımaktadır. Sabit yatırım tutarının %70’ine kadar kullanılan kredilerde faiz veya kâr payının belirli bir puanı Bakanlık bütçesinden karşılanmaktadır.
2026 yılı verileri dikkate alındığında; Öncelikli Yatırımlar kapsamında %25 (azami 12,5 puan) destek oranı ile 30,1 milyon TL’ye kadar faiz desteği sağlanırken, bu tutar toplam yatırımın %10’unu geçememektedir. Stratejik Hamle Programı’nda ise destek oranı %30’a (azami 15 puan), azami destek tutarı ise 226 milyon TL’ye yükselmekte; bu kategoride azami destek oranı yatırımın %15’i olarak uygulanmaktadır. Ayrıca Stratejik Hamle Programı dahilindeki yatırımcılar, dilerlerse faiz desteği yerine %25 oranında nakdi makine ve teçhizat desteği talep edebilirler.
Yeşil dönüşüm yatırımlarının iş gücü üzerindeki yükünü azaltmak amacıyla Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği sunulmaktadır. Bu desteğin süresi, Öncelikli Yatırımlar kapsamında yatırımın yapıldığı bölgeye göre (2. bölgeden 6. bölgeye kadar kademeli olarak) 1 ile 12 yıl arasında değişirken; Stratejik Hamle Programı'nda genel olarak 8 yıl, 6. bölgede ise 12 yıl olarak uygulanmaktadır. Sadece 6. bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için ise ek olarak 10 yıl süreyle Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği sağlanmaktadır.
Yeşil Dönüşüm Programı başvurularının en kritik bileşeni, yatırımcıların yeşil dönüşüm vizyonunu ve teknik detaylarını içeren Yol Haritası Raporu’dur (YHR). Bu rapor, işletmenin gelecek beş yılına ışık tutan teknik bir analiz belgesidir.
YHR’nin hazırlanması, uygulanması ve izlenmesi süreçlerinden yatırımcı tarafından oluşturulan ve en az üç kişiden oluşan "Yeşil Dönüşüm Ekibi" sorumludur. Bu ekip içerisinden, E-TUYS sisteminde yetkilendirilmiş bir "Yeşil Dönüşüm Lideri" (Proje Yetkilisi) belirlenir. Rapor, program portaline yapılan proje başvurusunun tamamlanmasını müteakiben en geç kırk iş günü içerisinde portale yüklenmelidir.
Rapor, Bakanlık tarafından yayınlanan rehber uyarınca dört ana bölümden oluşmaktadır :
A Bölümü - Tesis Hakkında Genel Bilgiler: İşletmenin tarihçesi, mali durumu, organizasyonel yapısı ve son 3 yılda gerçekleştirdiği sürdürülebilirlik projeleri bu bölümde yer alır. Ayrıca tesisin üretim teknolojisinin uluslararası "Mevcut En İyi Teknikler" (MET/BREF) referans dökümanlarına uyumu analiz edilir.
B Bölümü - Kapsayıcı Yeşil Dönüşüm Uygulama Önerileri: İşletmenin orta ve uzun vadeli (en az 5 yıl) yeşil dönüşüm planlamaları, vizyonu ve beklenen kazanımları bu başlık altında detaylandırılır.
C Bölümü - Uygulamalara Yönelik Proje Önerileri: B bölümündeki planlamaların nasıl projelendirileceği, projelerin yeşil dönüşüm boyutları ve öncelik sıralaması burada sunulur.
D Bölümü - Yeşil Dönüşüm Programı Proje Önerisi: Doğrudan destek talep edilen projenin tanımı, girdi-çıktıları, performans göstergeleri ve uygulama planı bu bölümde yer alır. Bu bölümün başvuru portalindeki verilerle tam uyumlu olması zorunludur.
Programın başarısı, somut ve ölçülebilir verilere dayanmaktadır. Yatırımcılar, birim üretim başına iyileştirme sağlamayı taahhüt ettikleri performans göstergelerini belirlemek zorundadır. Bakanlık tarafından belirlenen temel performans göstergeleri arasında; enerji tüketimi, sera gazı ve hava kirletici emisyon miktarları, karbon ve su ayak izi, hammadde ve su tüketimi, atık miktarı ile geri dönüştürülmüş girdi kullanımı yer almaktadır.
Ölçüm süreci iki aşamadan oluşur: Başvuru öncesi yapılan "Mevcut Durum Ölçümü" ve yatırım tamamlandıktan sonra bağımsız kuruluşlarca (TSE, TÜBİTAK MAM vb.) yapılan "Nihai Durum Ölçümü". Projenin başarılı sayılabilmesi için hedeflenen iyileşmenin en az %75 oranında gerçekleşmesi gerekmektedir.
Yeşil Dönüşüm Programı’na başvurular tamamen dijital ortamda "yesildonusum.sanayi.gov.tr" adresi üzerinden gerçekleştirilir. Başvuru süreci; E-TUYS üzerinden yetkilendirme, mevcut durum ölçümü, başvuru formunun doldurulması ve yol haritası raporunun sisteme yüklenmesi adımlarını izlemektedir.
Bakanlık tarafından yürütülen YDP’nin yanı sıra, Dünya Bankası finansmanı ile hayata geçirilen "Türkiye Yeşil Sanayi Projesi", KOBİ’ler ve büyük işletmeler için ek hibe ve kredi imkanları sunmaktadır.
TÜBİTAK 1831 Çağrısı: KOBİ’lerin yeşil dönüşüm yol haritalarını hazırlamaları için alacakları mentörlük hizmetine %90 hibe desteği (280.000 TL'ye kadar) sağlamaktadır.
KOSGEB Destekleri: Güneş enerjisi yatırımları için 14 Milyon TL, temiz ve döngüsel ekonomi projeleri için 4 Milyon TL geri ödemeli destek sunmaktadır.
TÜBİTAK 1832 Çağrısı: Ar-Ge ve yenilik odaklı yeşil dönüşüm faaliyetlerine mikro işletmeler için 7,5 Milyon TL’den başlayarak büyük ölçekli firmalar için 22,5 Milyon TL’ye kadar faizsiz geri ödemeli finansman sağlamaktadır.
Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi (KOÜ TTO A.Ş.), sanayi kuruluşlarının yeşil dönüşüm sürecindeki bilimsel ve teknik ihtiyaçlarını üniversitemizin akademik potansiyeliyle buluşturan stratejik bir "köprü" görevi üstlenmektedir. Kuruluşların talep etmesi halinde, projelerin sadece bilimsel faaliyetlerini kapsayan bölümleri için üniversitemiz bünyesindeki yetkin akademisyenlerle eşleştirme ve danışmanlık süreçlerinin koordine edilmesine yardımcı olunmaktadır.
Firmalarımız, yeşil dönüşüm stratejilerinin kurgulanması, teknik yol haritalarının hazırlanması ve başvuru süreçlerinde ihtiyaç duyacakları teknik detaylar hakkında ofisimizden her türlü bilgi ve koordinasyon desteğini alabilirler.
Güncel Çağrı Sayfasına Erişmek için Tıklayın
Hizmet kapasitemiz, akademik eşleştirme ve Yeşil Dönüşüm Programı hakkında detaylı görüşme sağlamak için İletişim Sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.