Türkiye’nin teknolojik dışa bağımlılığını azaltma ve milli teknoloji hamlesi hedefleri doğrultusunda, akademik bilginin sanayiye aktarılması modern ekonomi yönetiminin en temel taşlarından biridir. Bu bağlamda, TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) tarafından yürütülen 1505 Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı, üniversitelerdeki teorik derinliğin sanayinin pratik ihtiyaçlarıyla buluştuğu stratejik bir köprü niteliği taşımaktadır. 

Programın Teorik Temelleri, Amaç ve Stratejik Hedefleri

     Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı, temelinde "Üçlü Sarmal" (Triple Helix) inovasyon modelini barındırarak üniversite, sanayi ve devlet arasındaki etkileşimi maksimize etmeyi hedefler. Programın temel amacı, üniversiteler, araştırma altyapıları ve kamu araştırma merkez ve enstitülerindeki bilgi birikimi ve teknolojilerin, Türkiye'de yerleşik ve proje sonuçlarını Türkiye'de uygulamayı taahhüt eden kuruluşların ihtiyaçları doğrultusunda ticarileştirilmesine katkı sağlamaktır. Akademik dünyada üretilen bilginin sanayide bir ürün veya sürece dönüşemeden "ölüm vadisi" (valley of death) olarak adlandırılan aşamada takılıp kalması, teknoloji transferinin önündeki en büyük engeldir; 1505 Programı, bu vadiyi aşmak için gerekli finansal ve metodolojik desteği sağlar.

     Programın hedefleri, salt bir ürün geliştirme faaliyetinin ötesine geçerek şu stratejik alanlara odaklanmaktadır:

• Sanayiye Teknoloji Aktarımı: Üniversite laboratuvarlarında elde edilen çıktıların laboratuvar ölçeğinden endüstriyel ölçeğe taşınması.

• İthal İkamesi ve Yerlileşme: Özellikle kritik teknolojilerde yurt dışına olan bağımlılığın, yerli akademik yetkinlikler kullanılarak azaltılması.

• Ar-Ge Kapasitesinin Artırılması: Sanayi kuruluşlarının sistematik Ar-Ge yapma alışkanlığı kazanması ve akademik disiplinle tanışması.

• Ticarileşme ve Ekonomik Katma Değer: Proje sonuçlarının sadece birer teknik başarı olarak kalmaması, piyasada satılabilir ve rekabetçi üstünlük sağlayan değerlere dönüşmesi.

     Program kapsamında desteklenen proje türleri, yeni bir ürün üretilmesinden mevcut ürünlerin iyileştirilmesine, üretim maliyetlerini düşüren tekniklerin geliştirilmesinden kalite standartlarının yükseltilmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Ancak programın Ar-Ge odaklı yapısı gereği, rutin testler, sadece durum tespiti içeren analizler veya Ar-Ge içeriği bulunmayan altyapı kurma faaliyetleri desteklenmemektedir.

Kuruluş Bilgileri ve Ortaklık Yapısının Dinamikleri

     Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı’na başvuru, "Yürütücü Kuruluş" ve "Müşteri Kuruluş"un ortak proje önerisi sunması esasına dayanır. Bu ikili yapı, projenin hem akademik titizlikle yürütülmesini hem de sanayi tarafından sahiplenilmesini garanti altına alır.

Müşteri Kuruluş Nitelikleri

     Müşteri kuruluş, sektörüne bakılmaksızın Türkiye'de yerleşik olan ve proje sonuçlarını Türkiye sınırları içerisinde ticari bir değere dönüştürmeyi taahhüt eden sermaye şirketleridir. Burada kuruluşun ölçeği (KOBİ veya Büyük Ölçekli), TÜBİTAK tarafından sağlanacak destek oranını belirleyen temel faktördür. Müşteri kuruluşun uyması gereken en kritik şart, proje çıktılarının kullanımı ve ticarileştirilmesi süreçlerinden sorumlu olacak, en az lisans derecesine sahip bir personel bulundurmasıdır. Bu şartın sağlanmaması, projenin "kuruluş altyapısı yetersizliği" nedeniyle değerlendirme dışı kalmasına yol açabilmektedir.

Yürütücü Kuruluş Nitelikleri

     Yürütücü kuruluş, projenin bilimsel ve teknik motoru görevini üstlenir. Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki devlet ve vakıf üniversiteleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile mevzuatında Ar-Ge yapmakla yetkilendirilmiş kamu kurumları bu statüde yer alabilir. Proje ekibi içerisinde farklı üniversitelerden araştırmacıların yer alabilmesi, disiplinlerarası ve kurumlararası iş birliğine olanak tanır.

Proje Süresi ve Operasyonel Süreç Akışı

     Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı, sürekli başvuruya açık (open call) bir yapıda olması sebebiyle sanayiciler ve akademisyenler için yüksek esneklik sunar. Başvurular yılın herhangi bir gününde TÜBİTAK Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi (PRODİS) üzerinden elektronik olarak gerçekleştirilebilir.

Zamanlama ve Süre Kısıtları

     Proje bazında destek süresi en fazla 24 ay olarak belirlenmiştir. Bu süre, Ar-Ge faaliyetlerinin tamamlanması, tasarım doğrulama ve prototip aşamaları için tasarlanmıştır. Belirtilen 24 aylık üst sınır hiçbir şekilde aşılamaz. Proje başlangıç tarihi, başvuru tarihinden itibaren en az 90 günlük bir değerlendirme payı bırakılarak kuruluşlar tarafından seçilir.

Başvuru ve Değerlendirme Adımları

     Süreç, yürütücü kuruluşun müşteri kuruluştan aldığı verilerle proje önerisini hazırlaması ve elektronik ortamda müşteri kuruluşun onayına sunmasıyla başlar. Müşteri kuruluşun onay verdiği tarih, projenin resmi başvuru tarihi olarak kabul edilir. Başvuru aşamasından önce, taraflar arasında asgari şartları TÜBİTAK tarafından belirlenmiş bir "İş Birliği Sözleşmesi" imzalanması zorunludur. Bu sözleşme; fikri mülkiyet haklarının paylaşımı, teçhizat mülkiyeti ve ticarileşme taahhütleri gibi kritik konuları yasal bir zemine oturtur.

     Projeler, TÜBİTAK tarafından atanan bağımsız hakemler ve ilgili Grup Yürütme Kurulu (GYK) tarafından üç temel boyut üzerinden değerlendirilir:

1. I. Boyut: Projenin endüstriyel Ar-Ge içeriği, teknoloji düzeyi ve yenilikçi yönü.

2. II. Boyut: Proje planının, organizasyonun ve kuruluşların (yürütücü/müşteri) altyapısının uygunluğu.

3. III. Boyut: Proje çıktılarının ekonomik yarara ve ulusal kazanıma dönüşebilirliği.

Destek Kapsamı ve Maliyet Yapılandırması

     Programın finansal mimarisi, Ar-Ge riskini devlet ve sanayi arasında paylaştırmayı amaçlar. Destek oranları ve bütçe kalemleri, projenin sürdürülebilirliği için titizlikle tanımlanmıştır.

Destek Oranları ve Bütçe Limitleri

     Aşağıdaki tablo, programın genel mali çerçevesini ve müşteri kuruluş ölçeğine göre değişen destek oranlarını özetlemektedir (2026 yılı için):

Kabul Edilen Gider Kalemleri

     Proje bütçesi oluşturulurken aşağıdaki kalemler destek kapsamına alınmaktadır:

• Personel ve Bursiyer Giderleri: Yürütücü kuruluştaki süreli sözleşmeli araştırmacılar ve projede görevli bursiyerlerin ödemeleri.

• Seyahat Giderleri: Ar-Ge faaliyetleri için gerekli olan şehirlerarası ve uluslararası ekonomi sınıfı ulaşım ile konaklama bedelleri.

• Alet, Teçhizat, Yazılım ve Yayın Alımları: Mevcut altyapıyı iyileştirecek veya projenin yürütülmesi için elzem olan teknik donanımlar.

• Hizmet Alımları: Kurum dışından alınan test, analiz ve imalat hizmetleri. Bu kalem toplam bütçenin %20'sini geçemez. Ayrıca müşteri kuruluştan yapılan hizmet alımları dönem bütçesinin %10'u ile sınırlıdır.

• Malzeme ve Sarf Alımları: Prototip üretimi ve deneyler için gereken hammaddeler.

Proje Teşvik İkramiyesi (PTİ) ve Kurum Hissesi

     Personel giderlerine ek olarak, yürütücü kuruluşun kadrolu personeline (akademisyenlere) yaptıkları katkı oranında Proje Teşvik İkramiyesi (PTİ) ödenir. PTİ, proje bütçesinin dışındaki bir kaynaktan TÜBİTAK tarafından doğrudan ödenir. Kurum hissesi ise, projenin yürütüldüğü üniversitenin idari ve altyapı giderleri için ayrılan, performans puanına göre bütçenin %10 ile %50’si arasında değişebilen bir tutardır.

Güncel Burs Limitleri (1 Ocak 2026 İtibariyle)

Bursiyer ödemeleri, projenin insan kaynağı kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Güncel limitler, bursiyerin sigortalı bir işte çalışıp çalışmama durumuna göre kategorize edilmiştir:

*Not: İsteğe bağlı sigorta yaptıran Doktora öğrencileri için limit 37.780 TL, Doktora Sonrası Araştırmacılar için 48.780 TL olarak belirlenmiştir.

Seyahat ve Gündelik Giderleri

     Şehirlerarası seyahatlerde ekonomi sınıfı uçak biletleri desteklenirken, özel araç kullanımında her 100 km için 6 litre kurşunsuz benzin ücreti esas alınır. Konaklama giderlerinde günlük üst limit 1.372 TL ile 1.800 TL arasında değişen bölgesel ve kurumsal limitlere tabidir. Gündelik tutarları ise en yüksek devlet memuru katsayısına göre 480 TL ile 686 TL arasında belirlenmiştir.

Çağrıya Özel Şartlar ve Stratejik Ek Puanlar

     2025/2026 dönemi çağrılarında, projelerin başarı olasılığını artıran "Ek Puan" uygulamaları kritik önem taşımaktadır. Bu uygulamalar, belirli stratejik yönelimleri teşvik eder:

• İlk Başvuru Teşviği: 1505 programına ilk kez yürütücü olarak başvuran akademisyenlerin projelerine +5 ek puan verilir.

• Yeşil Mutabakat Uyumu: Proje çıktılarının "Avrupa Yeşil Mutabakatı" ve "Yeşil Büyüme Teknoloji Yol Haritası" hedefleriyle (karbonsuzlaşma, verimlilik vb.) uyumlu olması durumunda +5 ile +8 puan arası ek avantaj sağlanır.

• ARDEB Projelerinin Devamı: Tamamlanmış bir ARDEB (1001, 1003, 1005, 3501) projesinin çıktılarının ticarileştirilmesi hedefleniyorsa +5 ek puan tanımlanır.

• Patent Odaklılık: 1702 Patent Lisanslama programı kapsamında desteklenen bir projenin devamı niteliğindeki başvurulara +5 ek puan uygulanır.

• Ticarileşme Performansı: Geçmişte TÜBİTAK destekli projesi olan firmalar için sunulan ticarileşme raporlarına göre -1 ile +5 puan arasında değişen bir "Firma Ticarileşme Puanı" değerlendirmeye dahil edilir.

Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi: Stratejik Çözüm Ortağınız

     Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi (KOÜ TTO A.Ş.), sanayi kuruluşlarının yeşil dönüşüm ve teknolojik gelişim süreçlerindeki ihtiyaçlarını, üniversitemizin güçlü akademik potansiyeliyle buluşturan stratejik bir "köprü" görevi üstlenmektedir.

Ar-Ge odaklı projelerinizde sunduğumuz temel hizmetlerimiz:

• Akademik Eşleştirme ve Uzman Danışmanlık: Projelerinizin bilimsel ve teknik aşamalarında, üniversitemiz bünyesindeki yetkin akademisyenlerle eşleştirme yaparak danışmanlık süreçlerinizin koordinasyonunu sağlıyoruz.

• Laboratuvar ve Altyapı Erişimi: Sanayicilerimizin ileri teknoloji altyapısına ulaşımını kolaylaştırıyoruz. Malzeme karakterizasyonu, enerji teknolojileri ve çevresel analizler gibi alanlarda, üniversitemiz laboratuvarlarını teknik bir arayüz desteğiyle hizmetinize sunuyoruz.

• İş Briliği Sözleşmesi ve Fikri Haklar: Üniversite-sanayi iş birliklerinde en hassas konu olan fikri mülkiyet haklarının (IPR) yönetimi, Hukuk ve Patent birimlerimimiz tarafından yürütülür. Tarafların haklarını koruyan, adil ve sürdürülebilir bir İş Birliği Sözleşmesi'nin imzalanması, projenin gelecekteki ticari başarısının teminatıdır.

• Kurumsal Eğitim ve Kapasite Geliştirme: Kuruluşların yenilikçi vizyonlarını desteklemek amacıyla; ihtiyaç duyulan teknik alanlarda ve güncel teknolojik gelişmeler ışığında akademik temelli eğitim programları düzenliyor, personelin yetkinlik dönüşümüne rehberlik ediyoruz.

     Akademik uzmanlığımızı sanayi vizyonunuzla birleştirerek ortak başarı hikayeleri yazmaya hazırız. Her türlü iş birliği talebiniz için uzman kadromuzla Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi’nde hizmet vermekteyiz.

Çağrı Anasayfasına Ulaşmak için Tıklayınız.

Güncel Çağrı Dökümanına Ulaşmak için Tıklayınız.

     İş birliği potansiyellerini uçtan uca değerlendirmek ve projelerinizde üniversite paydaşlığını başlatmak için  Talep Değerlendirme Anketini doldurabilirsiniz.

     Hizmet kapasitemiz, akademik eşleştirme ve laboratuvar erişim süreçleri hakkında detaylı görüşme sağlamak için İletişim Sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.