- Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi Sosyal Bina B Blok
- koutto@koutto.com
Adres
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi Sosyal Bina B Blok
Telefon
02623033887
koutto@koutto.com
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi Sosyal Bina B Blok
02623033887
koutto@koutto.com
Küresel ekonomi ve endüstriyel üretim stratejileri, iklim değişikliği ile mücadele ve sürdürülebilirlik ekseninde köklü bir paradigma değişimi yaşamaktadır. Bu değişimin en somut ve bağlayıcı örneği olan Avrupa Birliği (AB) Yeşil Mutabakatı, 2030 yılına kadar sera gazı emisyonlarını %55 azaltmayı ve 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşarak dünyanın ilk iklim-nötr kıtası olmayı hedeflemektedir. AB’nin bu hedefleri doğrultusunda hayata geçirdiği "Fit for 55" mevzuat paketi ve özellikle Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Türkiye gibi ihracatının %50’den fazlasını AB pazarına gerçekleştiren ülkeler için sanayide yeşil dönüşümü bir seçenekten ziyade zorunluluk haline getirmiştir.
Türkiye, bu konjonktürel gelişmelere yanıt olarak Temmuz 2021’de Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nı yürürlüğe koymuş ve 2021/15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile bu süreci stratejik bir devlet politikasına dönüştürmüştür. Eylem planının en kritik maddelerinden biri olan sanayinin döngüsel ekonomiye geçişi ve emisyon azaltımı faaliyetleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda uluslararası finansman kaynaklarının etkin kullanımı ile desteklenmektedir. Bu kapsamda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen 450 milyon ABD Doları bütçeli "Türkiye Yeşil Sanayi Projesi", Bakanlık, TÜBİTAK ve KOSGEB iş birliği ile hayata geçirilmiştir. TÜBİTAK, bu projenin Ar-Ge ve yenilik bileşenlerinden sorumlu ortak olarak yer almakta ve 175 milyon ABD Doları tutarındaki kaynağı sanayinin teknolojik dönüşümü için tahsis etmektedir.
Yeşil dönüşüm süreci, sanayi kuruluşlarının üretim birimi başına enerji ve su tüketimini azaltmalarını, atık yönetimini optimize etmelerini ve çevreci ürünler geliştirmelerini gerektirmektedir. Ancak bu dönüşüm, yüksek maliyetli Ar-Ge yatırımlarını ve teknolojik belirsizlikleri de beraberinde getirmektedir. 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı, bu riskleri paylaşmak, özel sektörün Ar-Ge kapasitesini yeşil teknolojilere yönlendirmek ve Türkiye'nin küresel değer zincirlerine entegrasyonunu güçlendirmek amacıyla kurgulanmıştır. Özellikle Kocaeli gibi yoğun sanayi bölgelerindeki kuruluşlar için bu çağrı, hem rekabetçiliğin korunması hem de uluslararası standartlara uyum sağlanması açısından hayati bir finansal kaldıraç görevi görmektedir.
1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı çevresel sürdürülebilirliği teknolojik yenilikle birleştiren somut hedeflere sahiptir. Çağrının temel amacı, yeşil dönüşüme katkı sağlayacak çözüm önerilerinin, kuruluşlar tarafından Ar-Ge yolu ile hızla ticari ürünlere veya süreçlere dönüştürülmesini sağlamaktır. Programın spesifik hedefleri şu şekilde detaylandırılabilir:
Ticarileşme Potansiyeli Yüksek Çıktılar: Ar-Ge faaliyetlerinin sadece laboratuvar ölçeğinde kalması değil, piyasada karşılığı olan, ölçeklenebilir ve sanayiye uygulanabilir ürünlere evrilmesi beklenmektedir.
Kaynak Verimliliğinin Artırılması: Üretim süreçlerinde kullanılan elektrik ve su miktarının ürün birimi başına minimize edilmesi ana hedeflerden biridir.
Atık Yönetiminin Optimizasyonu: Geri dönüştürülemeyen atık miktarının azaltılması ve döngüsel ekonomi prensiplerine uygun süreçlerin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Yenilikçi Yeşil Teknolojilerin Geliştirilmesi: Mevcut teknolojilerin iyileştirilmesinin yanı sıra, sanayinin spesifik sorunlarına yönelik yeni ve yerli yeşil teknoloji çözümlerinin ortaya çıkarılması teşvik edilmektedir.
Çağrının bu hedefleri, sanayinin sadece çevresel ayak izini düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda operasyonel maliyetleri azaltarak işletme verimliliğini artırmasını ve bu sayede "Yeşil Ekonomi" içindeki pazar payını büyütmesini amaçlamaktadır.
Çağrı kapsamında desteklenen projelerin, Türkiye ekonomisi ve çevresel ekosistemi üzerinde çok katmanlı etkiler yaratması öngörülmektedir. Beklenen sonuçlar ve sosyo-ekonomik yansımalar aşağıda kategorize edilmiştir:
Sektörel Dönüşüm: Düşük, orta ve yüksek teknoloji sektörlerinde iklim değişikliği odaklı Ar-Ge faaliyetlerinin yaygınlaşması ve sanayinin yeşil standartlara adaptasyon hızının artması beklenmektedir.
İhracat ve Rekabet Gücü: Geliştirilen yeşil ürünler ile AB Yeşil Mutabakatı normlarına uyum sağlanması, ihracatta karbon vergisi gibi engellerin aşılması ve uluslararası rekabet gücünün sürdürülebilir kılınması hedeflenmektedir.
Ekonomik Denge: Yeşil teknoloji ithalatına olan bağımlılığın azaltılması, yerli çözümlerle cari açığın düşürülmesine katkı sağlanması ve yeni yeşil iş alanlarının yaratılması öngörülmektedir.
Çevresel Sürdürülebilirlik: Karbon emisyonlarının sistematik olarak düşürülmesi, su stresinin etkin yönetimi, doğal kaynakların korunması ve sanayinin ekolojik sistemle uyumlu hale getirilmesi ana çıktılar arasındadır.
İş Birliği Ekosistemi: Özel sektör kuruluşları arasında yeşil dönüşüm odaklı stratejik ağların kurulması ve üniversite-sanayi sinerjisinin teknolojik derinlik kazanması planlanmaktadır.
Bu etkilerin yanı sıra, projelerin sosyal boyutunda iş sağlığı ve güvenliği standartlarının yükseltilmesi ve kadın istihdamının teşvik edilmesi gibi toplumsal fayda odaklı çıktılar da beklenmektedir.
1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı, içerik bakımından oldukça geniş bir yelpazeyi kapsamakla birlikte, belirli bir teknolojik olgunluk seviyesini şart koşmaktadır. Çağrının konusu, "Türkiye Yeşil Sanayi Projesi Ar-Ge ve Yenilik Konuları" listesinde yer alan başlıklar ile sınırlandırılmıştır.
Çağrı kapsamında önceliklendirilen bazı teknolojik alanlar şunlardır:
Düşük Karbonlu Üretim ve Karbon Yönetimi: Karbon tutma, depolama ve kullanım teknolojileri (CCUS), endüstriyel süreçlerde hidrojen kullanımı ve emisyon azaltım sistemleri.
Enerji Verimliliği: Atık ısı kazanım sistemleri (ORC teknolojileri), yüksek verimli ısı pompaları, enerji verimli öğütme ve sinterleme teknolojileri.
Döngüsel Ekonomi ve Atık Geri Kazanımı: Hammadde verimliliği, endüstriyel simbiyoz uygulamaları, plastiklerin ve kompozitlerin geri dönüşümü.
Su Yönetimi: Endüstriyel atık su geri kazanımı, kapalı devre su çevrim sistemleri ve su tasarruflu üretim prosesleri.
İklim Dirençliliği: Aşırı iklim olaylarına karşı endüstriyel altyapıların dayanıklılığını artıracak dijital ve fiziksel çözümler.
Çağrıya sunulacak projelerin "ilk defa başlanan" çalışmalardan ziyade, belirli bir aşamaya gelmiş Ar-Ge faaliyetlerinin devamı olması esastır. TÜBİTAK-TEYDEB, KOSGEB veya kuruluşun kendi finansal kaynakları ile yürütülmüş, prototip aşamasına gelmiş ancak henüz ticarileşmemiş ürün veya hizmetlerin ileri geliştirme süreçleri bu kapsamdadır. Projelerin, ağırlıklı olarak mevcut bir prototipin doğrulanması, sertifikasyonu, büyük ölçekli demonstrasyonu ve pilot üretimi gibi ticarileşmeye bir adım kala olan faaliyetleri içermesi beklenmektedir.
Çağrı dokümanında yer alan ve uygulamanın yasal çerçevesini belirleyen temel tanımlar şunlardır :
Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Beyan Formu: Projenin çevre, toplum ve iş sağlığı üzerindeki etkilerini analiz eden temel belge.
Geri Ödemeli Destek: Proje bitiminden sonra, belirlenen takvim çerçevesinde TÜBİTAK’a iade edilmek üzere sağlanan finansman.
Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS): Bir teknolojinin laboratuvar ortamından (THS 1) tam ticari uygulamaya (THS 9) kadar olan olgunluk derecesini ölçen endeks.
Deprem Bölgesindeki Kuruluş: 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa) faaliyet gösteren şirketler.
Spin-off: Bir ana kuruluştan veya üniversiteden yeni bir iş modeli ile ayrılarak kurulan teknoloji tabanlı bağımsız kuruluş.
Çağrı kapsamında kuruluşların ölçeğine göre talep edebilecekleri maksimum bütçeler net sınırlarla yapılandırılmıştır. Buna göre, Mikro veya Küçük ölçekli kuruluşlar (KOBİ) için proje bütçesi üst sınırı 11.000.000 TL olarak belirlenirken, Orta ölçekli kuruluşlar için bu limit 17.000.000 TL seviyesindedir. Büyük ölçekli kuruluşlar ise 32.000.000 TL’ye kadar proje bütçesi teklif edebilmektedir.
Bütçe üst limitleri belirlenirken kuruluşun başvuru tarihindeki güncel ölçeği esas alınır. Proje süresince Dünya Bankası tarafından belirlenen kriterler dahilinde bu limitlerin güncellenmesi ihtimali saklıdır. Bütçe planlaması yapılırken, harcamaların Ar-Ge içeriği ile uyumlu olması ve "makul maliyet" prensibine dayanması değerlendirme sürecinde kritik bir rol oynamaktadır.
Desteklenen projeler için belirlenen maksimum süre 24 aydır. Bu süre, ticarileşme öncesi Ar-Ge ve teknoloji doğrulama faaliyetlerinin tamamlanması için yeterli bir periyot olarak kabul edilmiştir. Proje yürütme sürecinde ortaya çıkabilecek teknik zorluklar nedeniyle süre uzatımı talep edilebilir; ancak ek süreler dahil projenin toplam süresinin 24 ayı aşması yasal olarak mümkün değildir. Bu kısıt, projelerin odaklanmış ve sonuç odaklı bir şekilde yönetilmesini teşvik etmektedir.
Projenin mali yönetimi, şeffaflık ve denetlenebilirlik ilkeleri doğrultusunda "Proje Özel Hesabı" mekanizması üzerinden yürütülür.
Hesap Açılışı: Desteğin ve kuruluşun öz kaynak katkısının aktarılacağı ayrı bir banka hesabı açılmalıdır.
Ödeme Esasları: Proje giderlerinin tamamının bu özel hesaptan yapılması esastır. Kuruluşun diğer hesaplarından yapılan ödemeler için en geç Denetim Raporu tarihine kadar virman işlemi tamamlanmalıdır.
Kasadan Ödeme: Elden veya kasadan yapılan ödemeler hiçbir şekilde destek kapsamında kabul edilmez.
Bütçe Güncellemesi: Kabul edilen bütçe tutarları, her dönem Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) dikkate alınarak güncellenir. Bu mekanizma, enflasyonist ortamlarda Ar-Ge faaliyetlerinin aksamaması adına önemli bir güvence sağlamaktadır.
Proje kapsamında hangi harcamaların kabul edileceği, Ar-Ge faaliyetlerinin doğasına ve Dünya Bankası kurallarına göre belirlenmiştir.
Personel Giderleri: Araştırmacı, teknisyen ve destek personelinin projeye ayırdıkları zaman oranındaki maaş giderleri.
Seyahat Giderleri: Proje ile ilgili teknik inceleme, saha testi ve koordinasyon amaçlı seyahatler.
Alet, Teçhizat, Yazılım ve Yayın Alımları: Projenin Ar-Ge fazında kullanılan cihazlar ve yazılım lisansları. Alınan teçhizatın proje süresince sigortalanması zorunludur ve bu sigorta gideri destek kapsamındadır.
Danışmanlık ve Hizmet Alımları: Üniversitelerden, araştırma kurumlarından veya teknoloji geliştirme bölgelerinden alınan teknik destekler. Ayrıca CE, kalite belgelendirme ve yeşil dönüşüm göstergelerinin doğrulanması için yapılan hizmet alımları da desteklenir.
Malzeme ve Sarf Giderleri: Prototip geliştirme ve testlerde kullanılan ham maddeler, kimyasallar ve bileşenler.
Ortaklı projelerde ortakların birbirinden aldığı hizmetler.
Patent, faydalı model ve marka tescil giderleri (Bu giderler için TÜBİTAK 1602 programı mevcuttur).
Vergi, resim, harçlar ve cezalar.
Üretim altyapısına yönelik genel yatırım giderleri (Gayrimenkul alımı, inşaat vb.).
Programda finansman yapısı, kuruluşun ölçeğine ve projenin gerçekleştirildiği bölgeye göre kademeli destek oranı üzerinden kurgulanmıştır. Büyük ölçekli kuruluşlar için %30 öz kaynak katılımı şartıyla %70 geri ödemeli destek sağlanmaktadır. KOBİ ölçeğindeki kuruluşlar için öz kaynak katılım oranı %20, geri ödemeli destek oranı ise %80 olarak uygulanmaktadır. Deprem bölgesinde faaliyet gösteren KOBİ’ler için ise özel bir avantaj tanımlanmış olup, bu kuruluşların projeleri %10 öz kaynak katılımı ile %90 oranında geri ödemeli destek kapsamında değerlendirilmektedir.
Deprem bölgesindeki KOBİ'lerin yüksek oranda desteklenmesi, bölgedeki sanayi tesislerinin modernize edilmesi ve yeşil dönüşüm yoluyla küresel pazarlara yeniden entegre olması için sunulan stratejik bir avantajdır.
1832 çağrısının en özgün özelliklerinden biri, başlangıçta "borç" olarak verilen finansmanın, projenin başarısına bağlı olarak "hibeye" dönüşebilmesidir. Bu mekanizma çerçevesinde uygulanan oranlar şu şekildedir:
Büyük ölçekli kuruluşlarda, başarı koşulu sağlanmadığı durumda geri ödemeli desteğin %50’si hibeye dönüşürken, başarı durumunda bu oran %70’e yükselmekte ve TÜBİTAK’a yapılacak nihai ödeme %30’a düşmektedir. KOBİ ölçeğindeki kuruluşlarda ise başarı koşulu sağlanmadığında hibeye dönüşme oranı %60 iken, başarı halinde bu oran %80’e çıkmakta, böylece kuruluşun TÜBİTAK’a yapacağı nihai geri ödeme oranı toplam desteğin sadece %20’si ile sınırlı kalmaktadır.
Projenin "Başarılı" olarak tescil edilmesi ve hibeye dönüşme oranından yararlanabilmesi için Yeşil Dönüşüm Göstergeleri (YDG) olarak adlandırılan dört kriterden en az birinin proje sonunda veya sonrasındaki izleme sürecinde karşılanması gerekmektedir.
YDG 1: Üretim birimi başına elektrik tüketiminde en az %10 azalma.
YDG 2: Üretim birimi başına su tüketiminde en az %10 azalma.
YDG 3: Geri dönüştürülemeyen atık miktarında en az %10 azalma.
YDG 4: Yenilikçi yeşil teknoloji çözümlerinin geliştirilmesi ve teknik parametrelerde iyileşme sağlanması.
Kuruluşlar, proje önerilerinde bu hedeflerden hangisini seçtiklerini ve bu hedefe ulaşılacağını nasıl doğrulayacaklarını açıkça belirtmelidir. Doğrulama için akredite kurumlardan alınacak hizmetler bütçeye dahil edilebilir.
Çağrıya başvuru yapacak kuruluşların hem idari hem de finansal yeterlilik kriterlerini sağlaması beklenmektedir.
Sermaye Şirketi Şartı: Türkiye’de yerleşik, en az %75’i özel sektöre ait olan sermaye şirketleri yürütücü olabilir.
Tescil Süresi: Şirketlerin en az 2 yıldır faaliyette olması gerekir. Spin-off’lar ve TÜBİTAK 1512/1812 desteğiyle kurulan yeni şirketler bu şarttan muaftır.
Mali Yeterlilik: Son 3 yılın ortalama net satışlarının veya aktif toplamının, talep edilen geri ödemeli destek tutarından büyük olması gerekmektedir (Start-up ve spin-off'lar hariç).
Teknoloji Olgunluğu: Proje başlangıcında THS seviyesinin en az 5 olması şarttır. Sadece THS 8-9 seviyesindeki (ticarileşmiş) çalışmaları kapsayan projeler destek dışıdır.
Personel Yetkinliği: Proje ekibinde, konuyla ilgili en az bir lisans mezunu personel bulunmalıdır.
Dünya Bankası Kısıtlı Listesi: Savunma sanayi projeleri, tütün, alkol, kumar ve belirli tehlikeli kimyasalların üretimine yönelik faaliyetler Dünya Bankası kuralları gereği desteklenmez.
Çağrıya tek bir firma başvurabileceği gibi, proje ortaklığı yapısı da teşvik edilmektedir. Ancak ortaklık yapısı en fazla 3 kuruluş ile sınırlandırılmıştır. Üniversiteler ve araştırma kurumları projede resmi "ortak" olarak yer alamazlar; ancak danışmanlık veya hizmet alımı yoluyla projenin Ar-Ge kalitesini artırmak için sürece dahil edilebilirler. Bu yapı, projenin yönetimsel karmaşıklığını azaltırken akademik bilgi birikiminden faydalanılmasını sağlamaktadır.
Başvuru aşamasında PRODİS sistemine yüklenmesi zorunlu olan belgeler şunlardır :
Proje Önerisi: Teknik ve idari detayları içeren kapsamlı doküman.
Ekonomik Fizibilite Raporu: 19 Milyon TL üstü bütçeli projeler için zorunludur.
Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Beyan Formu: World Bank standartlarına uyum beyanı.
Banka Referans Mektubu: Talep edilen desteğin %100’ü oranında teminat kapasitesini gösteren belge.
Ortaklık Yapısı Belgesi: Güncel pay sahipliği ve yönetim bilgilerini içerir.
Mali Belgeler: Son yıla ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi ve kesinleşmiş hesap dönemlerine ait bilanço/gelir tabloları.
1832 2025-3 Çağrısı kapsamında başvuru süreci belirli tarihlerle sınırlandırılmış olup, takvim şu şekilde işleyecektir:
Başvurudaki eksik bilgi ve belgelerin tamamlanması için TÜBİTAK tarafından belirlenecek özel bir tarih ayrıca ilan edilecektir.
Önemli Hatırlatma: Başvuru yapabilmek için kuruluşun PRODİS üzerinde ön kayıt onayının olması şarttır. Daha önce onay almış kuruluşların işlemi tekrarlamasına gerek yoktur. E-imza geçerlilik sürelerinin kontrolü başvuru öncesinde mutlaka yapılmalıdır.
Akademi-Sanayi Köprüsü ve Altyapı Arayüzü
Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi (KOÜ TTO A.Ş), sanayi kuruluşlarının yeşil dönüşüm sürecindeki bilimsel ve teknik ihtiyaçlarını üniversitemizin akademik potansiyeliyle buluşturan stratejik bir "köprü" görevi üstlenmektedir .Kuruluşların talep etmesi halinde, projelerin sadece bilimsel faaliyetlerini kapsayan bölümleri için üniversitemiz bünyesindeki yetkin akademisyenlerle eşleştirme ve danışmanlık süreçlerinin koordine edilmesine yardımcı olunmaktadır.
Üniversite Test ve Analiz Altyapısına Erişim Desteği
Sanayicilerin proje ve çalışmalarında gereksinim duyacağı ileri teknoloji laboratuvar altyapısına ulaşımı noktasında Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi aracı bir rol oynamaktadır . Üniversitemiz bünyesindeki laboratuvar ve test imkanlarından faydalanmak isteyen kuruluşlara; malzeme karakterizasyonu, enerji teknolojileri ve çevresel analizler gibi alanlarda teknik arayüz desteği sağlanarak altyapı erişimi kolaylaştırılmaktadır.
Güncel Çağrı Dosyasına Erişmek için Tıklayın
Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi olarak 1833 SAYEM Yeşil Dönüşüm Çağrısı kapsamında sunduğumuz Üniversite-Sanayi İşbirliği ve diğer kurumsal hizmetlerimiz kapsamında :
İş birliği potansiyellerini uçtan uca değerlendirmek ve projelerinizde üniversite paydaşlığını başlatmak için Talep Değerlendirme Anketini doldurabilirsiniz.
Hizmet kapasitemiz, akademik eşleştirme ve laboratuvar erişim süreçleri hakkında detaylı görüşme sağlamak için İletişim Sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.